Dưới đây là tổng hợp một danh sách (chưa đầy đủ) các cây lan kiếm Lô hội đột biến màu Trắng (Cymbidium aloifolium var. alba, hoặc semi-alba) rừng Việt để các ACE tham khảo. Chỉ là “Tổng lược” nên mỗi cây mình viết vắn tắt vài dòng giới thiệu chủ cây/người sưu tầm/xổ hoa đầu tiên, nơi xuất xứ, năm tìm ra, một vài đặc điểm chính của hoa/thân lá. Mỗi cây lan kiếm có ảnh kèm theo, có chú thích tên cây, nguồn ảnh, được đánh số tương ứng với danh sách để các ACE tiện đối chiếu.

Thời gian gấp gáp, thế giới lan kiếm Lô hội Trắng thì bao la. Thế mới biết lan kiếm cũng khá nhiều mặt hoa chứ không thua kém gì phi điệp. Trong bài viết không tránh khỏi thiếu sót mong các ACE giúp chỉnh lý, bổ sung tiếp nhé.

Lan kiếm trắng tuyết ngọc

Cây kiếm ban đầu được anh Vũ Tuấn Anh lấy ở đất Minh Tân, Thủy Nguyên, Hải Phòng từ năm 2012. Mặt hoa trắng tinh khôi, cánh thủy tiên (giọt lệ), lưỡi đầy đặn bo tròn, bông giữ khuôn. Xét tổng thể lan kiếm trắng Tuyết Ngọc nhỏ nhắn xinh xắn. Nhìn cân đối gọn gàng khi trổ hoa (lá nhỏ, củ mẩy tròn, cần hoa ngắn, dày hoa). Cây dễ trồng, đẻ rất khỏe (đẻ từ cả măng tơ), nhanh hoa. Một cây lan kiếm lô hội đột biến đẹp, tên đẹp và có giá đẹp cho các ACE kiếm thủ sưu tầm. Cây đã lan tỏa đến mọi miền đất nước, do đó có thể coi Tuyết Ngọc là cây lan kiếm lô hội trắng Quốc Dân trong làng kiếm.

lan kiếm trắng tuyết ngọc

Lan Kiếm Trắng Điện Biên

Cây kiếm này còn có tên gọi khac là Trắng Bùi Việt. Ban đầu được anh Đào Quốc Cường, Tuyên Chu khai thác từ Điện Biên. Thân lá to khủng bậc nhất dòng kiếm lô hội không thua gì xanh Huế. Cần hoa to như chiếc đũa, dài hơn 1m, dày bông, vai ngang, lưỡi cong không quặn. Cây của Thầy Phan Trí trong Sài Gòn từ nguồn Bùi Việt Buôn Trấp, Đăk Lăk chính là cây Trắng Điện Biên.

lan kiếm trắng điện biên

Lan Kiếm Trắng Minh Tuyết

Tuyên Chu khai thác từ Điện Biên. Nhiều người cho rằng Minh Tuyết chính là Trắng Điện Biên (cùng bụi kiếm Tuyên Chu lấy về, ban đầu gọi Trắng ĐB, năm sau xổ hoa lại chia ae gọi Minh Tuyết). Một số người khác cho rằng 2 cây này khác nhau: Trắng ĐB lá chữ V, dựng, xanh thẫm; còn Minh Tuyết lá phẳng, võng, xanh lá mạ; so kỹ hơn bản lá Trắng ĐB (đạt 4cm đổ lại) nhỏ hơn chút so với Minh Tuyết (đạt trên 4cm một chút); phân hoa trên cần của Trắng ĐB dầy hơn chút so với Minh Tuyết.

Lan kiếm Trắng Hà Đông

Phạm Xuân Cảnh mua ở chợ Hà Đông khoảng 10 năm trước. Bông trắng tinh khôi, khuôn bông khá to. Cánh bầu chỉnh chu nhìn rất sang (liên tưởng đến ‘lụa trắng Hà Đông’ của các bậc quyền quí xưa), cánh dầy bậc nhất trong dòng lô. Lưỡi còn vương chút đường kẻ ánh hồng/tím. Củ to như tiên vũ, lá hơi mềm. Hơi khó trồng, đẻ ít hơn các cây lô khác (nhất là trồng thiếu nắng, thừa ẩm). Ngoài ra cây còn có tên gọi khác là Bạch Liên kiếm.

lan kiếm trắng hà đông

Lan Kiếm Trắng Cánh Bầu Thái Nguyên

Đặng Thế Anh tìm ra năm 2012 tại Thái Nguyên. Một cây thuộc top đầu dòng lô, thân thủ khủng như tiên vũ, lá dài võng. Cần hoa to, dài khoảng 60-80cm. Cánh hoa bầu bĩnh, đặc biệt đầu lưỡi hoa tròn đẹp không thay đổi.

lan kiếm trắng cánh bầu thái nguyên

Lan Kiếm Trắng Ánh Tím Thái Nguyên

Bạn Thái Nguyên Lan Rừng mua của 1 người dân ở Phú Lương – Thái Nguyên. Cây cho hoa lần đầu vào năm 2014-2015. Đặc điểm của cây là củ to, lá thon dài, bản lá tầm trung. Hoa khá to, vai ngang, cánh bầu, cánh hơi ngả vàng, lưỡi phớt tím. Chính vì thế cây còn được gọi là Kiếm Vàng Ánh Tím Thái Nguyên

lan kiếm trắng ánh tím thái nguyên

Lan Kiếm Trắng Lưỡi Ánh Hồng Thái Nguyên

Bạn Đỗ Hoàng Dũng ở Thái Nguyên lấy năm 2015, chủ cũ có từ 2010. Nguồn gốc cây thực ra không rõ Thái Nguyên hay Bắc Kạn. Thân lá dài cả mét. Cánh và lưỡi phớt hồng, cánh hơi rủ.

Lan Kiếm Trắng Thái Nguyên

Đặng Thế Anh tìm ra năm 2012 tại Thái Nguyên. Cây kiếm này thường có cánh gầy, có ánh phớt hồng. Ngoài ra Thái Nguyên còn một số cây kiếm lô hội trắng từ vùng núi đá vôi Võ Nhai, Định Hóa. Các cây có thể kể đến như: Trắng Tiểu Tuyết, Trắng Tiểu Hồng, Trắng ánh tím cánh gầy thái nguyên, Trắng Thái nguyên 2017… Những mặt hoa này mình có liệt kê bên dưới.

lan kiếm trắng thái nguyên

Lan Kiếm Trắng Tiểu Tuyết: Tuấn Thành Đàm Nguyễn mua của người đi rừng ở Thái Nguyên năm 2015, hoa trắng, bông nhỏ chút, rất xinh xắn, cần hoa khoảng 40-45cm, phân hoa hài hòa, bản lá nhỏ.

Lan Kiếm Trắng Tiểu Hồng: xuất hiện 2017, anh em Hải Phòng mua từ Thái Nguyên, Orchids Nguyễn Thành đặt tên, mới nở lại 2019, thân già cần hoa đạt 60cm, bông cánh trắng lưỡi hồng khá đẹp. Thân lá khá khủng như tiên vũ.

lan kiếm trắng tiểu hồng

Lan Kiếm Trắng Ánh Tím Cánh Gầy Thái Nguyên: hoa nhỏ hơn, cụp hơn, cánh gầy hơn, lá dầy cứng và ngắn hơn Ánh Tím Thái Nguyên.

lan kiếm trắng ánh tím cánh gầy thái nguyên

Trắng Thái nguyên 2017: chú Sơn (Chủ nhiệm CLB hoa lan TN) ở Gia sàng – Thái Nguyên tìm thấy tháng 6/2017. Thân to, lá rất to và dài. Bông hơi ánh vàng.

Hồng Thái Nguyên (Hồng Hải Điên): mới xổ 2019, sắc tím mạnh hơn cây ánh tím TN

lan kiếm hồng thái nguyên

Lan Kiếm Trắng Tuyết Vân

Vũ Tuấn Anh mua năm 2001 từ một thợ leo núi người Liên Khê lượm được mang ra chợ Hàng bán. Lúc trước gọi là Cánh cong, Cánh tiên. Sau chia ra mọi miền (bà xã) VTA đặt là Tuyết Vân. Cánh cong duyên dáng, điệu đà. Bụi khỏe cánh cũng bầu bĩnh, phom căng. Hoa có mùi hương nhẹ. Cây đạt giải nhất Hội thi kiếm Đà Nẵng 2019.

lan kiếm trắng tuyết vân

Lan Kiếm Trắng Ánh Tím Thủy Nguyên.

Gốc vùng núi đá Lưu Kiếm, Thủy Nguyên – Hải Phòng. Bộ thân lá đẹp (củ tròn nhỏ, lá láng dày). Cánh trắng lưỡi ánh sắc tím. Hoa vai ngang, cánh giọt lệ, siêng bông. Một cây lô hội đẹp và khá hiếm.

lan kiếm trắng ánh tím thủy nguyên

Lan Kiếm Trắng Tuyết Anh Tử

Vũ Tuấn Anh đặt tên, sưu tầm từ khu Minh Đức, Thuỷ nguyên – Hải Phòng. Rất giống Trắng ánh tím Thủy Nguyên. Nhiều người cho 2 cây là 1. Có ý kiến cho rằng Tuyết Anh Tử lưỡi nhạt tím hơn và cây nhỏ hơn chút so với Trắng ánh tím Thủy Nguyên.

lan kiếm trắng tuyết anh tử

Lan Kiếm Trắng Mai Hương

Cây có nguồn gốc Thủy Nguyên-HP. Bán vào Nam VTA gọi là Mai Hương. Có ý kiến cho rằng khi chia về Quảng Ninh ae gọi cây Mai Hương là Vàng Yên Tử. Nhưng có ý kiến khác cho rằng cây Mai Hương khác cây Vàng Yên Tử. VYT lá trơn láng, củ tròn. Mai Hương củ không tròn và lá thường chuyển sần. Bông Mai Hương nhỏ hơn bông VYT.

lan kiếm trắng mai hương

Lan Kiếm Mai Tâm kỳ kiếm

Vũ Tuấn Anh lấy năm 2015 ở Lãnh Giang – Hà Nam (chân cầu Yên Lệnh). Hoa khá to, vai ngang, cánh hơi ngả vàng, lưỡi phớt tím. Có ý kiến cho rằng sau ae Thái Nguyên lấy từ vườn Hùng Cường cầu Yên Lệnh về gọi là Ánh tím Thái Nguyên. Lẫn với cây Ánh tím Thái Nguyên của Thái Nguyên lan rừng xổ (cây số 6)

mai tâm kỳ kiếm

Lan Kiếm Trắng Liên Khê

Vũ Tuấn Anh, xuất xứ Thủy Nguyên – HP, được 1 thày giáo ở Liên Khê nhượng lại 2 thân năm 2012. (Trắng Tuyên Chu và Trắng Liên Khê là một, lấy từ cùng bụi nhà thầy giáo Hảo cùng một ngày). Hoa trắng khá đẹp, sai bông.

lan kiếm trắng liên khê

Lan Kiếm Trắng vùng Quảng Ninh

Củ tròn đẹp, cần thẳng dài vừa phải. Bông rất trắng, lưỡi phớt ánh tím (biến thiên). Gồm 3 tên cây, thân thủ, mặt bông khá giống nhau. Một số ý kiến cho rằng 3 cây này thực ra là một:

Lan Kiếm Trắng Yên Tử

lan kiếm trắng yên tử

Lan Kiếm Trắng Trắng Quảng Ninh

lan kiếm trắng quảng ninh

Lan Kiếm Trắng Hạ Long

Lan Kiếm Trắng Tuyên Quang

Đặng Việt Thắng tìm ra năm 2015 ở phường Phan Thiết – TP Tuyên Quang. Củ khá to trong dòng lô hội, lá dài, cần hoa dài cả m, bông trắng (ánh vàng), vai ngang, nở đều giữ khuôn. Xứng đáng người đẹp xứ Tuyên.

lan kiếm trắng tuyên quang

Lan Kiếm Trắng Quảng Bình

Hằng Nga VT thời đi dạy học ở Quảng Bình năm 2009 được 1 học sinh tặng một nửa khóm. Sau đó cô nhân giống ra chia sẻ cho mọi người. Mới nở kiếm có cánh bầu đẹp. Cánh dài vai ngang, ngửa cánh, giữ khuôn bay tít, cần hoa thẳng dài cả mét, dày bông, siêng đẻ. Thân thủ khá, lá nuôi đạt 60-70 cm, bản lá 1.5-2cm.

lan kiếm trắng quảng bình

Lan Kiếm Trắng Hòa Bình

cây của bác Hà ở Giáp Nhị (Hoàng Mai-HN), được lấy từ nguồn Hòa Bình cách đây vài năm. Cần hoa dài.

lan kiếm trắng hòa bình

Lan Kiếm Trắng Cao Bằng

Cây kiếm do chị Châu Pha ở ĐH Thái Nguyên tìm ra năm 2014 trên vách đá quê nội ở bản Lũng Đa-xã Minh Long-Hạ Lang-Cao Bằng. 2 năm sau trổ bông trắng khá đẹp, mang hồn sơn nữ Cao Bằng. Cần hoa dài và nhìn rất đẹp.

lan kiếm trắng cao bằng

Lan Kiếm Trắng Cao Bằng

Một cây kiếm trắng cao bằng khác được bạn Long Van Vu ở TP. Cao Bằng giới thiệu. Ban đầu cây được mua của dân mang ra TP bán cách đây 2 năm. Lá khoảng 70 cm, bản lá đến 3 cm, lá vươn. Cần hoa dài gần mét, hoa bền, khi nở căng cánh khá bay, hoa thơm ngọt nhẹ.

Lan Kiếm Trắng Yên Bái

Đỗ Đức Thịnh tìm ra năm 2005 ở núi Nậm Tộc, xã Yên Thắng, Lục Yên-YB. Cánh hoa to, bông màu trắng pha ánh hồng tím khói. Thân to, lá to dài. Gần đây có chia sẻ cho ae Hội hoa lan Yên Bái, Lan rừng Yên Bái chủ tịch Hội đặt tên là kiếm Khói Hồ Thác. Mục Đích để tôn vinh người tìm ra tại khu vực Hồ Thác Bà – danh thắng của Yên Bái.

Một số cây lan kiếm lô hội trắng Khác

Trắng Yên Bái (1): bạn Ngọc Tuấn khai thác ở xã Minh Chuẩn, Lục Yên-YB năm 2018, đặt tên cây là Thùy Chi. Lá dài cả mét. Cánh trắng có đường chỉ mờ màu vàng, lưỡi phớt ánh tím pha màu vàng, vai hơi rủ.

Lan kiếm Trắng Yên Bái (2): bạn Độc và Lạ YB tầm được ở Lục Yên – YB vào tháng 7/2019, cây chưa có tên. Lá dài tầm 70cm. Cánh trắng phớt vàng, vai ngang, lưỡi ánh tím, cần hoa to dài khoảng 50cm, bền hoa.

Lan kiếm Trắng Ngọc Khánh

Cây thuộc sở hữu của bạn Thế Giới Ảo ở Thái Nguyên, cây nguồn Na Rì – Bắc Cạn. Thân lá khá to khủng. Lưỡi phớt hồng nhẹ (hoa khá giống Trắng lưỡi hồng Thái Nguyên, thân lá nhỏ hơn). Hoa thơm nhẹ.

lan kiếm trắng ngọc khánh

Lan kiếm Trắng Thanh Vân Vô Ưu

Bạn Hung Cao sưu tầm cây kiếm lô hội trắng này từ dân ở quê nhà Thanh Vân, Thanh Ba – Phú Thọ. Năm 2019 có chia cho Đoàn Hà lúc đó chưa có tên nên đặt là Vô Ưu, sau gọi gộp lại là Thanh Vân Vô Ưu. Cánh cuộn sau khi nở, là điểm khác biệt với các bông lô hội khác. Lưỡi phẳng.

Lan kiếm trắn Bạch Vân kiếm

Nguyễn Duy Khánh sưu tầm và đặt tên từ 2015. Xuất xứ Ninh Thuận. Cây thân bi hoa lô. Hoa rất thơm (rất đặc biệt trong dòng lô). Hoa mới nở cánh bầu, lưỡi tròn phẳng khá đẹp.

Lan Kiếm Trắng Hoàng Mai

Cây thuộc sở hữu của 3 bạn Phan Thiện, Nguyễn Trung Dũng, Minh Nghĩa. Ban đầu cả 3 người mua cả bụi của dân ở Gia Lai năm 2018. Thân nở mập, tròn đều khá khủng (thân bi hoa lô, nhìn chung lô Tây Nguyên thân lá to), lá dày. Cánh giọt lệ, bông trắng cân đối, giữ khuôn, lưỡi ko quá cuộn. Cần hoa dài.

Lan Kiếm Trắng Gia Lai

Trần Đại Orchid xổ hoa lại, nguồn mua ở Gia Lai. Lưỡi to, cánh bầu (cách phân bố hoa khá giống Tuyết Ngọc).

lan kiếm trắng gia lai

Lan Kiếm Trắng Đăk Lăk

Vườn lan Bảo Huy lấy từ rừng ĐL về cách đây 5-6 năm, mới xổ tháng 3/2019, trắng tinh khôi.

Lan Kiếm trắng Âu Cơ

Nguồn cây từ Nghệ An. Tuấn Thành Đàm Nguyễn xổ tháng 5/2019, đặt tên Âu Cơ. Hoakiếm lô hội splash thuộc loại cực hiếm. Lưỡi trắng rộng, cánh màu ngà gần sạch, vai ngang (thực ra thuộc dòng cánh mầu, không xếp vào dòng Lô Trắng?). Cần hoa cực phê.

lan kiếm âu cơ

Lan kiếm trắng Lạc Sơn kiếm

cây mới toanh, xổ hoa cuối 2019, Thái Học lấy nguồn Hòa Bình từ nhà dân mấy năm trước. Thân thủ đẹp, hoa vai ngang tắp, cánh thủy tiên, lưỡi tròn đầy đặn, cần hoa dày và đều bông.

LẠC SƠN KIẾM

Lan Kiếm trắng Mỹ Nhân kiếm

Đây là một bông kiếm trắng mới, khá đẹp. Cánh bay cong, lưỡi hồng (lưỡi hơi khác Tuyết Vân). Nguyễn Hồng Quân đang cầm, ko rõ nguồn gốc.

mỹ nhân kiếm

Lan Kiếm Trắng Splash Bảo Ngọc

Bạn Tuananh Ho ở Hà Nội có duyên với cây này. Ban đầu bạn mua lại từ ông anh ở Hải Dương cách đây 2 năm. Ông anh lấy từ dân khai thác gỗ ở Hà Tĩnh từ 6-7 năm trước. Hoa khá giống Tuyết Ngọc, nhưng thân lá hơn Tuyết Ngọc. Cây sai hoa, đẻ khỏe.

lan kiếm trắng bảo ngọc

Lan kiếm Trắng Thu Hà

Bạn Trương Chuẩn ở Hưng Yên đặt tên, cây được 1 người bạn ở Hà Tây cũ tặng cách đây 4 năm, ko rõ nguồn gốc, hoa xổ 2018. Bông trắng tinh khôi, lưỡi hơi vẹo. Hoa chùm một, cần hoa khoảng 50-60cm. Thân thủ khá (kiểu như Trắng/Vàng Tuyên Quang).

lan kiếm trắng thu hà

Hàm Long kiếm

Bạn Tien Nguyen Cong sưu tầm ở hòn Rồng, Cam Ranh, Khánh Hòa từ năm 2017 và đặt tên cây là Hàm Long. Củ tròn mẩy, lá dài nhất tầm 60cm, bản lá to nhất 3cm. Vòi hoa dầy. Cánh hơi ánh vàng, lưỡi ánh tím, vai ngang. Bông mới nở lưỡi chụm nhìn khá duyên.

hàm long kiếm

Lan Kiếm Trắng Nha Trang

Cây do bạn Nguyễn Tấn Phước sưu tầm ở vùng núi giáp ranh Khánh Hòa và Đăk Lăk cách đây mấy năm. Nở lại vườn nhà bông ngả vàng (chắc do thời tiết), vai rủ. Ở Khánh Hòa còn có cây lô ánh vàng, lưỡi rộng, vai rủ tương tự của bạn Duong Tran, ae gọi là Vân Phong kiếm.

lan kiếm trắng nha trang

Lan Kiếm Trắng Sơn La

Cây được bạn Nguyễn Hưng lấy trên rừng SL về năm 2018. Hoa xổ còn yếu, chưa căng (chưa chia cho ai).

lan kiếm trắng sơn la

Lan Kiếm Trắng Ninh Thuận

Bạn Huan Ho Chi Huan ở Quảng Nam mua được một chậu nhỏ đang hoa cách đây 3 tháng, người bán ở Ninh Thuận, nói rằng cây nguồn gốc Ninh Thuận (?). Cây chờ xổ lại.

Lan Kiếm Hồng Hỷ

Bạn Tuan Bui Minh ở Thái Bình sưu tầm được cách đây hơn chục năm (không rõ xuất xứ), có chia cho Vườn Lan Thiên Hậu, từ đó chia vào Nam cho Trần Thông Vịnh Xuân và một số kiếm thủ khác. Bông lô hội splash, gần giống Âu Cơ, đẹp duyên dáng, thân thủ nhỏ hơn Âu Cơ chút, hiện tại mới nở lại hoa bói.

lan kiếm hồng hỷ

Tạm đến đây đã. Chắc còn thiếu nhiều tên cây lan kiếm Lô hội Trắng nữa. Bao gồm cả những cây có thể gọi là Trắng hoặc Vàng cũng là nó. (do thời tiết, ăn nắng nhiều ngả vàng nhiều hơn, mới nở trắng sau dần ngả vàng. Và còn phụ thuộc thời điểm chụp/cách chụp…). Không tính những cây kiếm lô hội thuần Vàng, lô hội cánh mầu. Có thể nhiều cây chỉ để chơi, hoặc đang ít giống, hoặc không rõ nguồn gốc nên ACE chủ cây chưa công bố.

Ví dụ có cây lô hội bạn Thanh Phungngoc cho biết có từ năm 2014, hoa trắng sáng tinh khôi, chưa có tên (tạm gọi là “Thanh Ngọc kiếm”) và không nhớ rõ nguồn gốc (nguồn Hải Phòng/Quảng Ninh gì đó?).

Mình sẽ cập nhật thêm 1 số loại lan kiếm đột biến màu trắng khác khi có thêm thông tin. Hẹn các bạn qua bài viết tiếp theo nhé

Hoàng Xuân Thành

Bài viết liên quan
Các loại lan kiếm

Bình luận